AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, düzenlediği basın toplantısında çocuk adalet sistemine yönelik hazırlanan 18 maddelik kanun teklifinin ayrıntılarını açıkladı. Yedi farklı kanunda değişiklik öngören teklifin, suçun önlenmesi, caydırıcılığın artırılması, toplum güvenliğinin güçlendirilmesi ve çocukların daha etkin rehabilite edilmesini amaçladığını söyledi.
Usta, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan Meclis Araştırma Komisyonu’nun hazırladığı rapordan da yararlanılarak teklifin hazırlandığını belirterek, “Bu anlayışla hazırlanan teklifin ülkemiz, milletimiz ve vatandaşlarımız için de hayırlı olmasını temenni ediyoruz.” dedi.
Ağır suçlarda ceza sınırları artırılıyor
Teklif kapsamında Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde değişikliğe gidilerek çocuklara yönelik hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltiliyor.
Leyla Şahin Usta, özellikle kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar için önemli bir düzenleme getirildiğini belirterek, “15-18 yaş arasındaki çocukların, yukarıda saydığım şartlar yerine geldiği takdirde, yine hakimin takdir yetkisiyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yönelik bir düzenleme hayata geçirilmiş durumda.” ifadelerini kullandı.
12-15 yaş grubundaki çocuklar için de belirli şartların oluşması halinde daha sınırlı ceza indirimi uygulanabilmesine yönelik düzenleme öngörülüyor.
Tekerrür yaşı 15’e indiriliyor
Kanun teklifiyle Türk Ceza Kanunu’ndaki tekerrür hükümlerinin uygulanma yaşı da 18’den 15’e düşürülüyor.
Usta, bu düzenlemenin özellikle suç örgütlerinin çocukları kullanmasının önüne geçmeyi hedeflediğini belirterek, “Özellikle suç örgütleri tarafından 15-18 yaş grubundaki çocukların suçta kullanılmasının önlenmesi ve caydırıcılığın da sağlanması amaçlanmaktadır.” dedi.
Çocuk cezaevlerinde yeni uygulama
Teklifte çocuk hükümlülerin infaz sisteminde de değişikliğe gidiliyor. Buna göre çocuklar cezalarına doğrudan eğitim evlerinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. İyi halli olduklarının belirlenmesi halinde eğitim evlerine geçiş yapabilecekler.
Ayrıca kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçlarında, 15 yaşına kadar cezaevinde geçirilen bir günün iki gün sayılması uygulaması kaldırılarak bir günün bir gün olarak değerlendirilmesi sağlanacak.
Silahını çocuğa kaptırana hapis cezası
Teklifte toplum güvenliğini artırmaya yönelik düzenlemeler de yer aldı. Buna göre ateşli silahını gerekli özeni göstermeden muhafaza ederek silahın çocukların eline geçmesine neden olan kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Ayrıca 6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanacak. Bu fiillere idari yaptırımlar getirilecek.
“Suça sürüklenen çocuk” yerine yeni ifade
Kanun teklifiyle çocuk adalet sistemindeki terminolojide de değişikliğe gidiliyor.
Mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adli süreçteki çocuk” tanımının kullanılacağını açıklayan Usta, “Hakkındaki kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmayan çocuklar bakımından masumiyet karinesini ve çocuk odaklı yaklaşımı daha güçlü şekilde yansıtan bir terminolojiyi kullanmayı hedefliyoruz.” dedi.
Yeni koruyucu tedbirler geliyor
Teklif kapsamında cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklara yönelik sosyal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ile tütün, alkol, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıkla mücadele gibi yeni yönlendirme tedbirleri de uygulanabilecek.
Akıl sağlığı veya bağımlılık nedeniyle kendisi ya da çevresi için ciddi risk oluşturan çocukların tedavi süreçlerinin hızlandırılması amacıyla hastaneler ile adli makamlar arasında yeni bir mekanizma kurulacak.
Bunun yanı sıra, çocuk hakkında kamu davası açılması halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın süreçten haberdar edilmesi sağlanacak.
Sosyal inceleme raporu zorunlu olacak
Teklifte 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporunun yargılama sürecindeki rolü de güçlendiriliyor. Usta, “15 yaşını doldurmamış bir çocuk hakkında iddianame hazırlanıyorsa eğer mutlaka sosyal inceleme raporu hazırlanmak durumundadır.” ifadelerini kullandı.
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, teklifin hem suçla mücadelede caydırıcılığı artırmayı hem de çocukların korunması ve topluma yeniden kazandırılmasını hedeflediğini belirterek, “Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunmuş olduğumuz teklifle suç ve suçlulukla mücadelenin yanı sıra çocuklarımızın korunması ve rehabilite edilmesi bakımından önemli bir adım atıyoruz.” dedi.
